Pranie wełny w pralce: ten błąd niszczy sweter

Zanurz apaszkę w mydlanej wodzie i zostaw na dwie, trzy minuty. Nie trzeć, nie szczotkować, nie wykręcać. Brzegi i rogi wystarczy kilka razy ścisnąć w dłoni, żeby woda przepłynęła przez tkaninę. Kiedy woda staje się mętna, przełóż apaszkę do drugiej miski i wypłucz ruchem zanurzającym, zmieniając wodę, aż będzie zupełnie czysta. Zacieki powstają najczęściej wtedy, gdy płukanie jest zbyt krótkie i detergent zostaje w środku włókien.

Pranie wolno powtarzać raz na kilka lat, nie co sezon. Każdy kontakt z wodą niszczy naturalną tłuszczową otoczkę pióra, przez co traci ono sprężystość. Pierzyny z pierza gęsiego znoszą to lepiej niż tańsze mieszanki z dodatkiem pierza kaczego, które po dwóch praniach zamienia się w zbity kłąb. Jeśli wkład jest już wyraźnie spłaszczony, pranie nic nie da — trzeba go przetrzepać i wymieszać z nowym pierzem albo oddać do przerobu. W domu nie da się tego zrobić dobrze, bo potrzebna jest maszyna rozluźniająca i komora do odkurzania pyłu.

Typowe błędy to pranie razem z ciężkimi rzeczami (ręcznikami, jeansami), zbyt duża ilość firan w jednym cyklu, używanie proszku zamiast płynu oraz pozostawienie ich w pralce po zakończeniu programu. Warto też pamiętać, że nowe firany często mają fabryczną apreturę — pierwsze pranie powinno być krótkie i chłodne, żeby jej nie zniszczyć. Jeśli po wyschnięciu pojawią się pojedyncze zagniecenia, wystarczy spryskać je wodą i rozwiesić na kilka godzin — woda rozluźni włókna i materiał sam się wyprostuje.

Do suszenia używaj miękkiej, chłonnej powierzchni — najlepiej grubego ręcznika, koca lub specjalnej maty. Rozłóż dzianinę swobodnie, bez naciągania. Jeśli chcesz ją uformować do konkretnych wymiarów, przypnij brzegi szpilkami, ale rób to ostrożnie i równomiernie, bez napinania na siłę. Zbyt mocne naciągnięcie rozciąga oczka i sprawia, że wzór staje się płaski lub zniekształcony. W przypadku ażurów i wzorów reliefowych lepiej pozostawić dzianinę w naturalnym układzie i jedynie delikatnie wyrównać brzegi.

Jeśli samo wietrzenie nie pomoże, przygotuj roztwór wody z octem w proporcji jedna część octu na trzy części wody. Delikatnie spryskaj sweter tą mieszanką za pomocą butelki z mgiełką, a następnie pozostaw do wyschnięcia na płasko, z dala od źródeł ciepła. Ocet neutralizuje nieprzyjemne zapachy, a po wyschnięciu jego woń całkowicie znika. Uwaga na wełnę — ocet może wpływać na jej strukturę, więc najpierw wykonaj próbę na małym, niewidocznym fragmencie, np. na wewnętrznym szwie. Nie stosuj octu na jedwabiu ani na materiałach z dodatkiem elastanu, ponieważ może uszkodzić włókna.

Wełniany sweter można uprać w pralce, ale program „wełna" to nie gwarancja bezpieczeństwa. Ten tryb jedynie ogranicza obroty wirówki i temperaturę, a nie chroni przed tym, co psuje wełnę najbardziej: ruchem mechanicznym, detergentem z enzymami i nagłą zmianą temperatury. Zanim wrzucisz sweter do bębna, sprawdź metkę. Jeśli widnieje na niej symbol prania ręcznego albo „nie prać", pralka odpada – nawet najdelikatniejszy program nic tu nie zmieni.

Pamiętaj, że nie każdą wełnę da się uratować w pralce. Merino, kaszmir i alpaka bywają bardzo delikatne, a pranie ich w bębnie – nawet na programie „wełna" – często kończy się utratą puszystości. Jeśli sweter jest cienki, ozdobny lub ma luźny splot, lepiej uprać go ręcznie w letniej wodzie z płynem, a potem postępować jak wyżej. Pralka sprawdzi się przy grubszych, zbitych dzianinach, które mają na metce dopuszczenie prania maszynowego.

Największy błąd to pranie wełny razem z resztą ubrań. Bawełniana koszulka, ręcznik czy dżinsy zwiększają tarcie i obciążenie bębna, a wtedy wełna filcuje się i kurczy. Do pralki wrzucaj wyłącznie rzeczy z wełny lub z dodatkiem jedwabiu i elastanu. Jeśli chcesz uprać sam sweter, nastaw program dla delikatnych tkanin, ale koniecznie wyłącz wirowanie albo ustaw je na najniższe możliwe obroty. Wirówka to drugi po tarciu powód, dla którego swetry wychodzą o dwa rozmiary mniejsze.

Zanim włożysz wełnę do pralki, zrób jeszcze jedną rzecz: sprawdź, czy bęben jest czysty i nie ma resztek proszku ani kłaczków z poprzedniego prania. Ustaw program „wełna", temperaturę 30 stopni, wirowanie wyłączone, a dozowanie płynu zmniejsz o jedną trzecią. Po praniu wyjmij sweter od razu i rozłóż na płasko. Te cztery nawyki – brak tarcia, właściwy płyn, brak wirówki i suszenie na płasko – decydują o tym, czy sweter przetrwa, czy wyląduje w koszu.

Przed praniem wywróć sweter na lewą stronę i zapnij guziki lub zamki. Włóż go do siateczki do prania, żeby nie rozciągnął się na ściankach bębna. Nie moczymy wstępnie ani nie zostawiamy w pralce po skończonym cyklu – wełna mokra i zgnieciona łatwo się odkształca. Po wyjęciu nie wykręcaj. Delikatnie odciśnij wodę ręcznikiem, rozłóż na płasko w cieniu i nadaj kształt. Suszenie na grzejniku albo na sznurku to trzeci klasyczny błąd: sweter się wydłuży i zniekształci.