Zły kąt przerzutki — dlaczego łańcuch wciąż ociera

Potem koła w imadle uwagi: chwyć obręcz i poruszaj nią na boki. Luz oznacza zużyte łożyska piasty albo poluzowaną oś. Zakręć kołem i posłuchaj — szum, chrobot lub nierówny obrót to znak, że smar wysechł albo bieżnia jest wytarta. Sprawdź centrowanie: patrz na szczelinę między klockiem a obręczą, obracając koło. Jeśli obręcz ucieka na boki o więcej niż milimetr, nie prostuj jej na siłę przy pomocy szprych — najpierw znajdź przyczynę, bo często winna jest wgnieciona obręcz, nie same szprychy. Typowy błąd: dokręcanie szprych „na czucie" bez klucza, co kończy się pękniętą obręczą.

Zacznij od wysokości. Poluzuj śrubę mocującą obejmę i ustaw dolną krawędź prowadnicy tak, aby nad zębami największej tarczy została szczelina od jednego do trzech milimetrów. Za wysoko — łańcuch spada na zewnątrz przy zmianie lub haczy o prowadnicę przy dużym skosie. Za nisko — prowadnica zahacza o zęby dużej tarczy, a przy mocnym naciągu potrafi zagiąć blachę. Sprawdź to na największej tarczy, nie na środkowej. Po ustawieniu wysokości dokręć obejmę na tyle, by przerzutka nie przesuwała się przy próbie ręcznego przekręcenia.

Rozstaw kości kulszowych zmierz samodzielnie, bez sprzętu z pracowni. Potrzebny jest arkusz sztywnego kartonu, ołówek i linijka. Usiądź na kartonie w pozycji, w jakiej siedzisz na rowerze – tułów pochylony do przodu, stopy oparte, ręce wyciągnięte do kierownicy. Zostań tak kilkanaście sekund, żeby miednica się ułożyła. Wstań powoli i zmierz odległość między dwoma zagłębieniami, które odcisnęły się w kartonie. Środek każdego zagłębienia to punkt podparcia jednego guza kulszowego. Odległość między nimi to właśnie rozstaw, który determinuje wybór.

Nie kupuj kasku „na zapas", licząc, że dziecko z niego wyrośnie, ani nie wybieraj rozmiaru mniejszego, żeby lepiej przylegał. Kask zbyt ciasny uciska skronie i po godzinie jazdy boli tak samo jak za luźny. Jeśli między skorupą a głową mieści się palec, ale kask nie lata przy potrząsaniu, prawdopodobnie trafiłeś. Pamiętaj też, że kask z czasem się odkształca — pianka traci sprężystość, paski się rozciągają. Po kilku sezonach nawet dobrze dobrany egzemplarz przestaje trzymać się tak jak na początku.

Przerzutki, które samoczynnie przeskakują pod obciążeniem, to objaw, którego nie wolno ignorować. Zjazd na twardym przełożeniu, nagły skok łańcucha w środku podjazdu albo trzask przy mocniejszym naciśnięciu na pedały to nie kaprys sprzętu, tylko sygnał, że coś w układzie napędowym przestało trzymać parametry. Najczęściej winna jest linka, wózek przerzutki albo wyrobione zęby na kasecie. Zanim zaczniesz wymieniać podzespoły, warto w kilku krokach ustalić źródło problemu.

Większość ludzi kupuje kask, przymierzając go na suche włosy, przez kilka sekund, w pozycji stojącej. Potem wraca do domu i dziwi się, że na dłuższej trasie kask zsuwa się na czoło albo uciska skronie. Problem nie leży w kasku, tylko w tym, że obwód głowy zmienia się w ciągu dnia i w zależności od fryzury. Zmierz go miarą krawiecką w najszerszym miejscu — około dwóch centymetrów nad brwiami, nad uszami, z tyłu przez potylicę. Zrób to rano i wieczorem, a jeśli różnica jest większa niż pół centymetra, przy zakupie kieruj się większym wynikiem. Kask dobiera się do obwodu, nie do rozmiaru koszulki ani „na oko".

Nie zapominaj o kasecie i łańcuchu. Wyciągnięty łańcuch nie układa się równo na zębach i przy obciążeniu przeskakuje, nawet gdy przerzutka jest idealnie wyregulowana. Zmierz rozciągnięcie łańcucha przymiarem — jeśli przekracza dopuszczalny zakres, wymień go razem z kasetą. Nowy łańcuch na starej kasecie będzie przeskakiwał jeszcze mocniej. To klasyczny błąd: wymiana samego łańcucha bez oceny zębów kasety kończy się powrotem do warsztatu.

Naciąg linki ustaw dopiero po geometrii i ograniczeniach. Wrzuć najmniejszą tarczę z przodu i największą z tyłu, a następnie napręż linkę tak, by przejście na środkową tarczę następowało bez zwłoki i bez przeskoku. Jeśli łańcuch ociera o prowadnicę tylko na skrajnych przełożeniach — to normalne, krzyżowanie napędu zawsze generuje tarcie. Problem zaczyna się, gdy ocieranie pojawia się na środkowej tarczy przy środkowej zębatce z tyłu.

Przymierzając kask, załóż go tak, żeby jego przednia krawędź znajdowała się mniej więcej dwa palce nad brwiami. Jeśli wciśniesz go wyżej, odsłonisz czoło i przy uderzeniu ochrona będzie iluzoryczna. Potem chwyć kask obiema rękami i spróbuj przesunąć go przód–tył oraz na boki. Skorupa nie powinna się przesuwać po skórze — może delikatnie pracować razem z nią. Jeśli unosi się przy potrząsaniu głową albo opada na oczy, to nie jest twój rozmiar, nawet jeśli metka się zgadza.

Pierwszym podejrzanym jest linka i pancerz. Linka rozciąga się z czasem, a pancerz zbiera brud i wodę, przez co przesuwa się z oporem. Efekt jest taki, że przerzutka nie trzyma zadanej pozycji i pod napięciem łańcucha sama zeskakuje na sąsiednią zębatkę. Sprawdź, czy linka chodzi swobodnie w pancerzu na całej długości. Jeśli po naciśnięciu manetki przerzutka reaguje z opóźnieniem albo wraca ospale, wymień linkę i pancerz. To tanie i szybkie, a rozwiązuje większość przypadków.