Gdy kanał wentylacyjny idzie w ścianie, sprawdź przekrój i szczelność

Po wykonaniu kanału zrób próbę ciągu. Przy wyłączonych wentylatorach przyłóż kartkę papieru do kratki – powinna lekko przylgnąć. Jeśli nie, sprawdź, czy kanał nie jest zatkany zaprawą, czy nie ma zwężenia i czy wylot ponad dachem nie jest zasłonięty. Dopiero potem tynkuj i wykańczaj ścianę. Poprawki po wykończeniu są kosztowne i zwykle kończą się kuciem.

Konsystencja dobrana do pustaka to nie kwestia gustu, a warunek nośności ściany. Lepiej wymieszać zaprawę gęstszą i dorabiać ją częściej, niż ratować rozwodnioną mieszankę. Ściana z dobrze dobraną zaprawą nie wymaga poprawek i trzyma parametry przez lata.

W ścianie murowanej kanał wykonuje się najczęściej jako pionową bruzdę wyłożoną pustakami wentylacyjnymi albo rurą sztywną. Rura elastyczna, wciskana w bruzdę, to typowy błąd – fałdy i zagięcia zwiększają opory, a przy ostrym kolanie przepływ spada nawet o połowę. Jeśli kanał musi zmienić kierunek, stosuj łuki o dużym promieniu, a odcinek poziomy ogranicz do minimum. Przy przejściu przez strop i dach nie wolno zwężać przekroju – każda zmiana średnicy to dodatkowy opór i miejsce na osadzanie się kurzu.

Przed betonowaniem warto zrobić przegląd trasy instalacji: sprawdzić, czy wszystkie puszki i wypusty są na właściwej wysokości, czy rury nie wystają ponad zbrojenie górne i czy nic nie luźno wisi. Puszki elektryczne ustawia się równo z przyszłą powierzchnią sufitu lub nieco poniżej, żeby po wylaniu nie trzeba było skuwać betonu. Otwory w płytach na pionowe przejścia zabezpiecza się przed zalaniem, a końce rur zatyka, żeby nie wpadł do nich beton.

Szczelność kanału w ścianie sprawdza się przed tynkowaniem. Wszystkie łączenia pustaków lub rur uszczelnia się zaprawą, a przy wentylacji mechanicznej – dodatkowo taśmą i uszczelniaczem. Nieszczelny kanał zasysa powietrze z sąsiednich pomieszczeń albo z zewnątrz przez pęknięcia w murze. Objaw: w jednym pokoju wentylacja „ciągnie", a w drugim nie ma jej wcale. Sprawdź też, czy kanał nie jest podłączony do przewodu dymowego lub spalinowego – to niedopuszczalne i groźne.

Wyprowadzenie ponad dach i szczelność na całej długości Wylot kanału ponad dachem musi znaleźć się powyżej strefy zawirowań wiatru. Praktyczna zasada: wylot co najmniej 0,6 m nad powierzchnią dachu, a przy dachach stromych – 0,6 m ponad kalenicą, jeśli kanał jest w odległości do 1,5 m od niej. Przy większej odległości wysokość wylotu liczy się od połaci, ale i tak musi być wyższy niż przeszkody w promieniu kilku metrów. Na wylocie montuje się nasadę lub daszek chroniący przed deszczem i ptakami, ale taki, który nie dławi przepływu. Typowy błąd to zwężenie na końcu – „żeby woda nie wlatywała" – które zabija ciąg.

Najczęstszy błąd to przewymiarowanie. Ktoś myśli: skoro mały kocioł, to duży komin będzie bezpieczniejszy. Jest odwrotnie. Spaliny o temperaturze 120–180°C w kominie o średnicy 200 mm przy mocy 10 kW poruszają się zbyt wolno, wychładzają się i skraplają. Efektem jest czarny wyciek na zewnątrz i korozja wkładu. Dla kotłów do 20 kW najczęściej stosuje się średnice 130–150 mm, ale to zależy od wysokości i rodzaju komina.

Płyta filigran to cienka, sprężona lub zbrojona płyta betonowa, która po ułożeniu na ścianach lub belkach pełni rolę szalunku traconego i jednocześnie dolnego zbrojenia stropu. Nad nią wylewa się warstwę nadbetonu, która po związaniu tworzy pełny przekrój. Wszystko, co ma się znaleźć w stropie — rury, przewody, puszki — trzeba zaplanować przed tym wylewaniem, bo później jakakolwiek ingerencja w płytę oznacza jej osłabienie.

Najczęstsze błędy to układanie instalacji przed zbrojeniem, brak rezerwy na spadki, mocowanie do płyt zamiast do zbrojenia oraz pomijanie stref przy podporach. Każdy z nich kończy się skuciem nadbetonu lub przewiertem w gotowym stropie. Lepiej stracić dzień na sprawdzenie szablonem niż tydzień na naprawę.

Kanał wentylacyjny prowadzony w ścianie murowanej musi mieć przekrój policzony dla konkretnego pomieszczenia, a nie dobrany „na oko". Dla typowego wywiewu grawitacyjnego w mieszkaniu wystarcza kanał o wymiarach 14 × 14 cm lub okrągły o średnicy 15 cm. Kuchnia z okapem i kuchenką gazową wymaga więcej – 14 × 20 cm albo rury o średnicy 16 cm. Łazienka i WC to zwykle 14 × 14 cm, ale przy wentylacji mechanicznej przekrój dobiera się do wydajności wentylatora i oporów całego odcinka. Zbyt mały kanał dławi przepływ, zbyt duży powoduje, że powietrze w nim zalega i nie ma ciągu.

Największym problemem są narożniki i miejsca, gdzie obróbka styka się z dachówką. Woda lubi się tam cofać pod grawitację i podciągać kapilarnie. Dlatego każdy zakład blachy powinien mieć minimum 8–10 cm, a krawędzie należy zagiąć, a nie zostawiać ostrych, prostych cięć. Wszystkie styki blachy z dachem uszczelnia się taśmą butylową lub kitem, ale nigdy nie zakleja się całej powierzchni — musi zostać możliwość odpływu skroplin. Jeśli komin stoi w koszu dachowym, obróbka musi być szersza i sięgać poza linię spływu wody z dwóch połaci.